Boğmaca aşısı kimlere yapılmalı? Koza stratejisi nedir?

Giderek artan aşılama oranlarına rağmen , boğmaca hem dünya genelinde hemde ülkemizde hala tüm yaş gruplarını özellikle de ergen ,yetişkin ve küçük bebekleri etkileyen bir enfeksiyon hastalığıdır. 2-5 yıllık aralıklar ile salgınlar yaparak hastalık ve ölümlere neden olmaktadır. Boğmaca aşısı ile gelişen koruma 5-10 yıl sürmekte, birey daha sonra yeniden enfeksiyona duyarlı hale gelmektedir. Ülkemizde son yıllarda adolesan grupta boğmaca vakaları 2,5 kat artmıştır. Bildirilen vakalar buz dağının görünen kısmıdır.
Boğmaca aşılarının yaygın kullanımı coçuklarda görülen klinik olguları azaltmış ama boğmaca bakterisinin dolanımını durduramamıştır. Çünkü erişkin ve adolesanlarda boğmaca bağışıklığı zamanla azalmaktadır. Boğmacaya karşı doğal bağışıklık(enfeksiyonun geçirilmesi ile oluşan korunma ) ortalama 20 yıl , aşı ile oluşan koruma da 5-10 yıl sonra kaybolmaktadır. Bir boğmacalı hasta etrafındaki 17 kişiye hastalığı bulaştırmaktadır. Boğmaca , en çok henüz aşılanmaya başlamamış çok küçük bebeklerde yüksek risk oluşturduğundan bu bebeklerin korunabilmesi için abd’ de koza streteji adı verilen bir uygulama gündeme gelmiştir.
Koza stratejisi küçük bir bebeğin etrafında bulunan tüm erişkin ve adolesanların aşılanarak bebeğin boğmaca riskine karşı etrafına adeta bir koza örülmesidir. Ülkemizde 2019 yılı güncel aşı takvimine göre tüm bebekler yaşamının 2., 4., 6. Ve 18. Ayları ile 4-6 yaş arasında içinde boğmaca aşısı bulunan karma aşı ile korunmaya alınmaktadır. Özellikle 10-19 yaş grubunun da boğmaca aşısı ile korumaya alınması şiddetle önerilmektedir. Erişkinlerin de aşılanması korunmanın genişletilmesi ve boğmaca dolaşımının engellenmesi açısından önemlidir.