! Aşı olmak çocuğunuzun evrensel insan hakkıdır.
! Şu anda dünya üzerinde uygulanmakta olan aşılar içinde insan sağlığını tehdit eden ve zarar verdiği bilimsel olarak ispatlanmış bir aşı yoktur.
! Aşılar çok uzun yıllar süren laboratuar çalışmaları ve ardından saha kontrollü uygulamalardan sonra ülkelerin milli aşı uygulama protokollerine girebilmektedir.
! Aşı uygulamalarının yaygınlaşması ile dünyada özellikle çocuklar için ölümcül ya da sakat bırakıcı pekçok infeksiyon hastalıklarının engellenebilmesi mümkün olmuştur.
Tüberküloz , difteri , boğmaca , tetanoz , çocuk felci , hemofilus influenza ve pnömokok infeksiyonları (menejit , sinüzit , orta kulak infeksiyonu , pnömoni , sepsis gibi) , hepatit b ve hepatit a , rotavirus ishalleri , meningokok infeksiyonları (sepsis ve menenjit) ; kızamık , kızamıkçık , kabakulak ve su çiçeği gibi virus enfeksiyonları , sarı humma ve kuduz ifeksiyonları aşı ile önlenebilir hastalıklardır .
! Aşılar otizm yapmaz. Aşı uygulamalarından sonra otizm gelişmediği bilimsel çalışmalarla defalarca kez ispatlanmış , sağlıkla ilgili gerçek anlamda bilimsel ortamlarda da bu bilgiler yayınlanmıştır.
Çocukluk dönmemi aşılarını iki grupta inceleyebiliriz.
1) Ulusal aşı takvimine giren ve ülkemizde doğan her çocuğa yapılması gereken aşılar
Bu aşılar bebeğin doğumundan sonra uygun zamanda ; Aile Sağlığı Merkezlerinde ; hastanelerde ve çocuk hekimi muayenehanelerinde sağlık bakanlığının denetiminde ULUSAL AŞI PROGRAMINA uygun olacak şekilde uygulanmaktadır.
2) Ulusal aşı takviminde olmayan (zorunlu olmayan) ancak sağlık bakanlığı tarafından ithaline izin verilen ve piyasada satılan ÖZEL AŞILAR
Bu aşılar bebeğin doğumundan sonra uygun zamanda ; Aile Sağlığı Merkezlerinde ; hastanelerde ve çocuk hekimi muayenehanelerinde sağlık bakanlığının denetiminde ULUSAL AŞI PROGRAMINA uygun olacak şekilde uygulanmaktadır.
Rotavirus infeksiyonları , dünya genelinde sosyoekonomik durumdan bağımsız olarak , 5 yaş altındaki çocukların ishalli hastalıklarının en önemli nedenlerindendir.
Rotavirus , yüksek ateş ve kusma ile başlayıp ardından şiddetli ishal tablosu yapan bir virustur. Özellikle ilk 5 yaştaki çocuklar çok ağır geçirir .Kusma ve ishal tablosu o kadar ağırdır ki su ve elektrolit kaybı oluşarak çocuğun hayatını tehlikeye sokar. Evde ilaç ile tedavisi yoktur. Prebiotik ve probiotik destekler rotavirus infeksiyonlarında işe yaramamaktadır. Bu nedenle de hastaneye yatırılarak hastalık bulguları tamamen iyileşene kadar serum ile desteklenmesi zorunlu hale gelebilir.
Piyasada rotavirus ile ilgili etkin ve güvenilir 2 aşı bulunmaktadır,
Canlı virus aşısıdırlar, bu viruslar insanda hastalık yapmazlar.
Rotavirus aşısının uygulama zamanı diğer aşılardan farklılık gösterir , en erken 6.cı haftada başalanabilir. 15 haftasını geçiren bebeğe daha önce rotavirus aşısı uygulanmadıysa rotavirus aşısı başlanamaz. Aşının mutlaka 15. ci haftadan önce başlanması gerekir. Rotavirus aşı uygulamalarında arada en az 4 haftalık zaman aralığı olmalıdır. Diğer aşılar ile birlikte de uygulanabilir. Aşı bağışıklık sistemi ile ilgili ciddi problemi olmayan sağlıklı her bebeğe yapılabilir. Canlı aşı olduğu için bağışıklık yetmezliği sorunu olan ya da bağışıklık baskılanmasına neden olan bir tedavi alan (kemoterapi ve uzun süreli kortizon tedavileri gibi) çocuklara yapılmamalıdır.
Neisseria meningitis denilen bir bakteri ailesidir. İnsanda en sık rastlanan ve hastalık yapan tipleri 5 grupta bulunmaktadır : A, B, C, Y VE W-135 grubu
Ülkemizde ençok B ve W-135 grubu ile hastalık görünmektedir.
Meningokok hastalıkları dünya genelinde çok ciddi bir sağlık sorunudur.
Sadece insanlarda hastalık yapar. İnsandan insana bulaşır.
Meningokoksemi (sepsis) , menenjit , ölümcül şok tablosuna yol açabilir.
Hastalığın ilk belirtileri ateşli soğuk algınlığı gibi başlar , hızla döküntülü döneme girerek (ilk 12 saat içerisinde) ölümcül ya da beyin hasarı ve sakat kalma ile sonuçlanan şok tablosuna ilerler.
Uygun tedaviye rağmen hasarsız iyileşme şansı çok düşüktür.
Piyasada aşılar 2 farklı tipten oluşmaktadır :
2) Meningokok B grubunu içeren aşı ise tek bir markadır.
Birinci ve ikinci grup aşılar birbirinden tamamen farklı kapsam ve içerikli olduğundan meningokok bakteri ailesine karşı tam koruma için her iki aşının da yapılması tavsiye edilir. Meningokok aşılarına bağlı olarak aşı uygulama alanında ağrı , hassasiyet, şişlik ve kızarıklık olabilir, ateş yapabilir . Aşı ile ilgili bu yan etkiler geçicidir , kendiliğinden düzelir, ateş için ateş düşürücü ilaç kullanılabilir.
Pnömokok bakterisi (streptococus peumonia ) solunum yolları ile bulaşan pek çok infeksiyon hastalığının en sık nedenidir. Pnömoni (zatürre) , septisemi (kana yayılan infeksiyon) , menenjit , sinüzit ve orta kulak infeksiyonlarına neden olur.
En sık kış ve ilkbaharın ilk aylarında salgınlar yapar.
Yanlış ve bilinçsiz antibiotik kullanımı ile pnömokok bakterilerinin pek çok antibiotiğe karşı duyarlılığı azalmış ya da direnç gelişmiştir. Bu da neden olduğu infeksiyonların tedavisini güçleştirmiştir.
Pnömokok bakterisine karşı geliştirilen aşıların yaygın kullanılması ile toplumdan edinilmiş ağır pnömokok infeksiyonlarının sıklığı çok azalmıştır.
Streptococus Pneumonia bakteri ailesinin 23 tipine karşı koruyuculuk sağlamak amacıyla üretilmiştir. Bu tipler insanda en sık hastalık yapan tiplerdir.
2 yaşından büyük çocuklara yapılabilir. Özellikle hastalık riski yüksek , bağışıklık sistemi bozuk veya baskılanmış olan çocuklara ve kreş ya da bakımevi gibi koşullarda çok sık hastalanan çocuklara yapılması önerilir.
Kronik kalp ve akciğer hastalığı , dalak yokluğu veya alınması , orak hücreli anemi , tip 1 şeker hastalığı , beynine şant takılan çocuklar , bağışıklık yetmezliği olanlar, işitme sorunu nedeniyle işitme cihazı (koklear implant) takılan çocuklara konguge pnömokok aşısı tamamlandıktan ve 2 yaşını doldurduktan sonra polisakkarit pnömokok aşısını da yaptırmalıdır.
Aşının 5 yıllık koruyuculuk süresi vardır, tek doz olarak uygulanır.
Aşı canlı aşı değildir, hastalıkyapmaz.
Aşının uygulandığı bölgede kızarıklık , şişlik , ağrı , ısı artışı ve genel olarak yüksek ateş ile karşılaşılabilir, bu tip yan etkiler 2-3 gün sonra ortadan kalkar.
İnfluenza virus infeksiyonları ülkemizde en çok Aralık – Nisan ayları arasında salgınlar şeklinde ortaya çıkar. Belirtileri soğuk algınlığı ve nezleden farklı olarak çok daha ağırdır. Yüksek ateş , baş ağrısı , kas ağrısı ve genel vücut ağrısı , boğaz ağrısı belirtileri çok süratli bir şekilde başlar ; burun akıntısı ve öksürük ilave olur. İnfluenza virusu sadece üst solunum yollarında kalmayıp hızlıca alt solunum yollarında da infeksiyonunu yapar. İnfluenza virusunun alt solunum yollarında yaptığı infeksiyonun ardından bakteriyel pnömoni (zatürre) gelişme riski çok yüksektir.
İnfluenza infeksiyonları küçük çocuklarda , yaşlılarda , bağışıklığı zayıf bireylerde , kronik kalp veya akciğer hastalığı olanlarda yoğun bakım ünitelerinde tedaviye ve ölüme kadar götüren sonuçlara neden olabilmektedir.
Ülkemizde yapılan grip aşıları 3 veya 4 bileşenli cansız aşılardır.
Aşı uygulaması Eylül veya Ekim aylarında yapılmalıdır. İlk kez aşılanacak olan 6 ay-8 yaş grubundaki çocuklara 4 hafta ara ile 2 doz uygulanmalıdır. Sonraki yıllarda tek doz ile devam edilir. 8 yaşından büyük çocuklara tek doz yapılır.
3 yaşın altındaki çocuklar için aşı dozu 0,25 ml 'dir.
6 aydan küçük bebeklere grip aşısı yapılmaz.
Aşağıdaki gruplarda yer alan çocuklara yapılması şiddetle tavsiye edilir:
• bakım evi veya kreşe giden çocuklar ,
• astım , kistik fibroz , brokopulmoner displazi gibi kronik akciğer hastalığı olan çocuklar
• doğumsal kalp hastalığı olanlar
• kronik metabolik hastalığı olanlar
• bağışıklık sistemi zayıf veya baskılanmış olanlar
• uzun süreli aspirin tedavisi alanlar
• nörogelişimsel bozukluğu veya kas hastalığı olanlar
Grip aşısı uygulamasından sonra aşı yerinde kızarıklık , şişlik, ağrı veya ısı artışı olabilir; halsizlik , kırgınlık hissedilebilir.
HPV (HUMAN PAPİLLOMA VİRUS) AŞISI (Rahim ağzı kanser aşısı)
Rahim ağzı kanseri dünyada 45 yaş altı kadınlarda, meme kanserinden sonra en sık görülen ikinci kanserdir. En sık etken , human papilloma virus tip 16 ve tip 18 'dir. Bu viruslar insandan insana cinsel temas yolu ile bulaşmaktadır. Erkeklerde de nazofarenks bölgesinde kanser yapabilmektedir. Kız ya da erkek çocukları bu virusa karşı korumak için aşının cinsel olarak aktif döneme girmeden uygulanması önerilir. 9 yaştan 45 yaşa kadar uygulanabilmektedir.
Piyasada sağlık bakanlığından onay almış iki farklı firmanın aşısı bulunmaktadır:
1)GARDASİL (6 ay ara ile 2 doz olarak uygulanır)
2) CERVARİX ( 3 doz olarak uygulanır)
Sağlıklı Günler