BETA ENFEKSİYONU NEDİR?

Tıbbi olarak açık adı Grup A Beta Hemolitik Streptokok veya Streeptococus Pyogenesis ‘dir ve bir bakteri grubudur. Kesinlikle bir virus değildir. Çocukluk çağının en sık görülen bakteriyel enfeksiyonlarını yapar. Bademcik ve boğaz enfeksiyonları (akut tonsillofarenjit) en sık karşılaşılan beta enfeksiyonlarıdır. Kızıl hastalığı , deri iltihabı(erizipel) , toksik şok benzeri sendrom , akut poststreptokoksik glomerulonefrit , akut romatizmal ateş ciddi beta enfeksiyonlarıdır. Ensık 6-15 yaş çocukluk dönemindeki çocuklarda görülür. Bakteri, en çok hastalığı geçirmekte olan bireylerden yakın temas yolu ile bulaşır. Kontamine gıdalar da nadiren ( süt ,dondurma , diğer süt ürünleri , yumurta ve yumurta içeren ürünler ) salgınlara neden olabilmektedir. Streptokok enfeksiyonlarına her yaş grubu , cins ve ırk duyarlı olmakla beraber enaz küçük bebeklerde ençok da okul çocuklarında rastanır. Her yaş grubunda farklı bir hastalık tablosu yapmaktadır. 6 aylıktan küçük bebeklerde ; STREPTOKOKOZİS denilen tabloyu yapar: Streptokokozis ; 6 ay altı bebeklerde sulu yapışkan bir burun akıntısı ve düzensiz ateş belirtirleri ile giden bir nazofarenjit (burun ve boğaz enfeksiyonu) tablosudur. Genel soğuk algınlığı tablosundan ayırmak zordur , burun kültürü ile tanı konulabilir. 1 ila 6 hafta kadar hastalık devam eder. 6 ay-3 yaş arası küçük çocuklarda STREPTOKOKOZİS ; Sinsi ve hafif seyreden ateş , şeffaf sulu burun akıntısı , boyun ön bölge lenf bezlerinde büyüme ve hassasiyet vardır. Hastalık bulguları 4 ila 8 haftaya kadar uzayabilir ; tedavi edilmediğinde sinüzit ve orta kulak enfeksiyonu sık görülen komplikasyonlarıdır. Benzer bakteri ve virus enfeksiyonlarından ayırt edebilmek, ancak nazofarengeal kültür ile mümkün olabilir. 3-12 yaş çocuklarda streptokok infeksiyonları :

AKUT TONSİLLOFARENJİT VE KIZIL HASTALIĞI :

- Özellikle okul çağındaki çocuklarda en sık görülen beta enfeksiyonlarıdır.
- Kış ve erken bahar aylarında daha sık görülmektedir.
- Akut tonsillofarenjitin döküntü ile seyreden tablosuna KIZIL denir.
- Kuluçka süresi 1 ila 7 gündür.
- Aniden yükselen ateş , bulantı ve kusma , boğaz ağrısı ile başlar.
- Baş ağrısı , üşüme - titreme ve genel vücut ağrısı eşlik eder.
- Başlangıç belirtilerinden 12-48 saat sonra güneş yanığı gibi pembeden kırmızıya değişen noktalanma şeklinde döküntüler oluşuyorsa KIZIL HASTALIĞI (scarlet fever) adı verilir.
- Bademcikler ve boğaz ağrılı , kırmızı ve şişmiştir. Dil , çilek dili görüntüsü alır . Bademciklerin üzerleri kirli beyaz bir membranla kaplanabilir.
Kızıl döküntüsü başladıktan sonra 24 saatte hızla yaygınlaşır , ağız etrafında döküntü olmaz, soluk renklidir. Koltukaltı , kasık bölgesi ve kalçalar döküntülerin yoğun olduğu alanlardır. Bu döküntüler boğaz ağrısı ,ateş ve diğer bulgularla beraber 1 haftanın sonunda kaybolurken soyulma dönemi başlar. Döküntüleri yoğunluğuna bağlı olarak az veya çok soyulma izlenir. En son eller ve ayaklarda soyulmalar izlenir , 3 ila 8 hafta arasında soyulma devam edebilmektedir. Nadiren KIZIL döküntüsü KAWASAKİ HASTALIĞI ile karışabilmektedir. Streptokok infeksiyonlarının komplikasyonları erken ve geç olmak üzere 2 alt başlıkta incelenebilir. Erken komplikasyonları ; servikal lenfadenit (boyun lenf bezlerinde iltihaplanma) , orta kulak enfeksiyonları , sinüzit , bronkopnömoni(bronş ve akciğer iltihaplanması ) , mastoidit , septisemi (kana yayılan iltihaplanma) , osteomiyelit (kemik iliği iltihabı) Beta enfeksiyonlarının geç komplikasyonları en korkulan senaryodur. ROMATİZMAL ATEŞ ve AKUT POSTSTREPTOKOKSİK GLOMERULONEFRİT denilen iki farklı geç komplikasyonu vardır. Streptokok enfeksiyonu bittikten 1 ila 3 hafta sonra aniden başlarlar. Yeterli tedavi edilen streptokok enfeksiyonlarından sonra görülme olasılığı sıfıra yakındır. Beta enfeksiyonlarının tanısında altın standart boğaz kültürü ile bakterinin üretilmesidir. Bakteri antijenlerinin tanı için kullanıldığı HIZLI TEST (strept-A testi) de kullanılabilecek değerli bir testtir. boğaz kültürüne göre , hızlı test örnek alındıktan sonra hemen sonuç alınmasını sağlayabilmektedir. Hızlı testin tanısal duyarlılığı %75-80 oranındadır. Pozitif sonuç hastalığı doğrulamak için yeterlidir, ancak yanlış negatif sonuç da almak mümkündür, hızlı testte negatif sonuç varsa boğaz kültürü alınmalıdır. 3-14 yaş aralığında bademcik ve boğaz enfeksiyonu ( akut tonsillofarenjit) geçirmekte olan çocuklarda koşullar uygunsa mutlaka hızlı test ve /veya boğaz kültürü ile beta hemolitik streptokok enfeksiyonu araştırılmalı ve sonuç pozitif ise uygun tedavi ile ilaç tedavisi hemen başlanmalıdır. Uygun antibiotik ile yeterli süre (10 gün) tedavi erken ve geç konlikasyonlardan korunmanın tek yoludur. Ayrıca enfeksiyonun özellikle okul çocukları arasında yayılmasını da engellemek açısından önemlidir.